Klasztor cysterski Zwettl został założony przez rodzinę ministerialną Kuenringer w 1137/38 roku jako klasztor-córka opactwa Heiligenkreuz, które zostało założone zaledwie kilka lat wcześniej, realizując plany, które były realizowane przez rodzinę założycielską od dłuższego czasu. Wsparcie projektu zarówno przez biskupa Passawy, jak i opatów Ebrach, Heiligenkreuz i Morimond na kapitule generalnej w Cîteaux jest dowodem na międzynarodowe powiązania klasztoru od jego początków.

Lokalizacja nowego klasztoru na obszarze „północnego lasu” (który we wczesnym średniowieczu rozciągał się aż do Lasu Górnego Palatynatu) jest zorientowana na specyfikacje sformułowane przez zakon, przy czym bliskość obszaru osadniczego miasta Zwettl i skrzyżowanie dwóch ważnych szlaków dalekobieżnych (Böhmsteig i Polansteig) wykazują wyraźne podobieństwa do innych fundacji.

W ramach europejskiego fenomenu kulturowego „krajobrazów cysterskich”, krajobraz klasztoru Zwettl zajmuje szczególną pozycję pod względem zachowania i dokumentacji. Przedstawienie wydarzenia założycielskiego, tak zwanego „Umritt” (w którym fundator i opat objeżdżali konno posiadłość fundacyjną), stworzone na początku XIV wieku, jest pierwszym przedstawieniem cysterskiego krajobrazu klasztornego. Przedstawiony w manuskrypcie w stylu mapy świata, potwierdza pragnienie mnichów, aby przekształcić lub przekształcić topografię zgodnie z ideałami zakonu, który był rozpowszechniony w całej Europie. Wiele z przedstawionych tu folwarków i elementów krajobrazu nadal charakteryzuje dzisiejszy krajobraz klasztorny.